На почетокот на постов напишав дека ќе се обидам да го направам ова најкратко што можам, но излезе малку подолго од она што го очекував. Епа… одиме.

Локализацијата е важен процес со кој што некои луѓе од заедницата се занимаваат веќе скоро цела деценија. Веројатно една од поуспешните и и најодржливи активности на кои што работела македонската заедницата досега.

Се сеќавам дека некаде пред 5-6 години бевме први во регионот по процентот на преведени GNOME, KDE, Fedora и други апликации и дистрибуции. Сето ова е доказ дека ни било важно да локализираме што е можно повеќе слободен софтвер на македонски јазик, за да можат многу поголем број на луѓе да го користат, бидејќи една од првите цели што си ја поставивме кога прв пат седнавме да разговараме за организирано да работиме нешто како заедница беше  подигнувањето на информатичката свест во Македонија. Добро е да се види дека и после 8 и кусур години од тој иницијален собир сме успеале да направиме нешто околу тој првичен муабет.

Покрај неколкуте преведувачки маратони организирани од страна на 2с.мк постојат и луѓе кои што во континуитет во изминативе 4/5/6 и повеќе години работат на преводите на слободниот софтвер кој што доаѓа со повеќето денешни GNU/Linux дистрибуции. Kudos за сите нив, бидејќи воопшто не е лесно да се прати и да се делува во процесот на локализација толку долго време, посебно кога пред неколку години некои од овие луѓе немаа ни интернет врски дома.

Некои луѓе се уште го користат овој софтвер на англиски јазик, но пак јас им велам дека тоа не е за нив, туку за идните генерации, за децата кои што се уште немаат вкоренето навика целиот софтвер што го користат да биде на англиски јазик. Како и да е, тоа воопшто не е важно ако сакате да се префрлите на македонски. Еве јас сум од таа генерација на деца што почнувајќи од DOS, до сите Windows-и па до Red Hat 5.2 имам користено софтвер на англиски јазик, но денес ми е незамисливо да не го користам на македонски. Да не навлегувам повеќе во ова, се работи за навики, а навиките можат да се менуваат.

Да не забегувам од темата премногу. Овој блог планирав да биде повеќе објаснување за сите луѓе претплатени на ossm-members. Бидејќи беа принудени да ме прочитаат во афектна состојба минатата недела, би сакал да дообјаснам некои работи во врска со тоа што го напишав таму.

Како би се чувствувале вие доколку сте работеле волонтерски на нешто 8 години и одеднаш од никаде се појавува некоја фирма (не вреди да им го спомнувам името) и се пријавува да земе пари за дел од онаа работа која што вие сте ја сработиле во текот на тие 8 години? Значи, еве да се вратиме на самиот почеток, кога почнавме немавме многу искуство, со време научивме како се одвива процесот, почнавме да пишуваме упатства, увидовме и поправивме многу грешки во терминологијата, креиравме глосари (речници) со терминологија која што може да се користи од сите преведувачи и во иднина. Значи почнавме од 0 и со тек на време стигнавме до добро организирани тимови со луѓе со искуство кои што можат многу да им го олеснат почетокот на сите нови волонтери.

Сето ова е резултат на неспиени ноќи и луда посветеност кон нешто за кое што сме верувале дека ќе направи промена во иднина.

Новица веќе напиша нешто во врска со ова, но тоа е само top of the Iceberg, овие луѓе продолжија со обидите да ги остварат своите цели и да дојдат до кешот со лажење, сокривање на информации и разни други манипулации и како и по обичај, тешката работа од ваков тип секогаш се исплати во Македонија, така што ќе им се исплати и на нив.

Мислам дека е време во Македонија институциите да се вмешаат во целиот овој процес (иако ако кликнете на врскава ќе видите дека си имаат и други проблеми), во најмала рака да разговараат со искусните луѓе од 2с.мк и заедницата околу тоа како можат да помогнат или пак целосно да ја превземат работата во свои раце, бидејќи некои од овие апликации како што се Firefox, OpenOffice.org, Thunderbird и GNOME веќе се користат во повеќе македонски институции како и во сите училишта во Македонија.

Се двоумам целосно да се откажам од активно оддржување на преводот на GNOME поради зголемените обврски (лични и на работа) но се уште нема кој да му помага на останатиот член на тимот, па доколку има некој заинтересиран слободно нека остави коментар или нека ме контактира.

Се надевам дека доволно детално објаснив некои работи и дека нема да ми замерите зашто реагирав како што реагирав на поштенската листа пред неколку дена.

(Фала Новица што индиректно ме потикна да го напишам ова).

Конечно:

• Прес. √
• Налепници. √
• Торта. √
  
• Диџеј. √
  
• Опрема. √

Утре во Точка во 20:00, да го прославиме излегувањето на Firefox 3.

Голема благодарност до сите што го овозможија ова издание на македонски, како и до сите што помогнаа да се организира забавата.

И не заборавајте да го преземете Firefox 3 за некој час!

Требаше да го напишам ова уште пред две недели кога бев буквално шокиран од она што го збореа и она што планираат да го прават луѓето позади кампањата „Мојата кирилица“ и експертите пред умирање што ги имаа собрано на трибината на која што требаше да се зборува за „Кирилицата и информатичката технологија“. Велам требаше бидејќи се збореше сè, само не за реалните проблеми со кои што се соочуваме кога станува збор за кирилицата и информатичката технологија.

Најголемиот проблем е тоа што сите они ни од далеку не го разбираат проблемот. А ако не го разбираш проблемот, како ли ќе го решаваш?!

Многу добро прашање, заебана ситуација, ама ете они си имаат увртено у глава дека ќе напраат поубава замена за Mac C Swiss и со тоа решиле сè.

Да почнам од почеток за трибината. Дојде министерот за информатичко општество, даде изјава: Владата ја поддржува оваа кампања и ќе направи се што може за да се реализираат целите, бла бла бла… Стана си отиде човекот, не знам дали поради тоа што беше свесен со кој си има работа и сакаше побрзо да избега од нив или пак едноставно му рекле да се појави и да си оди.. како и да е, си отиде. Дискусијата продолжи. Збор почнаа да добиваат разни писатели, уметници, професори што воопшто се сомневам дека имале некаков контакт со компјутери, далеку од тоа дека беа експерти за кирилица и ИТ. Некој си писател читаше 5 страни поезија.. „О кирилицо наша убава, ти си нашиот идентитет, ти си ни сè без тебе изгинавме“ - времетраење: 15 мин, луѓе почнаа у несвест да паѓаат. Потоа се збуфтаа уметниците со некоја фаца теткица од институтот за македонски јазик која што дошла да им каже на сите да си ја гледаат својата работа, али успат да ги консултирале нив за сè што прават, иако вратата им е затворена за секој надвор од нивниот смрден институт - тоа се докажа и на самата трибина кога една професорка спомна дека кога сакала да сорабутва со нив на некој проект ја изигнорирале, истото им се има случено на разни поединци и организации така да мислам дека ви е јасно колку се отворени за соработка мангите од институтот.

Карши нас, претставници на Мајкрософт Македонија, (фор д рекорд: партнери во кампањата!), кои што воопшто не се свесни (или можеби ги заболе) за проблемот со системската кирилица во нивните производи. Значи вистинскиот проблем, проблемот што го има системска поддршка за кирилица во Microsoft Windows (2000/XP/Vista) е реалниот проблем кој што го има Македонија со информатичката технологија и кирилицата и тоа е проблемот што треба да го решаваме. Проблемот е дека системската поддршка за кирилица на Windows не ги поддржува сите знаци од македонската азбука и факт е дека Micorsoft воопшто не се потрудил да го реши овој проблем.

Од друга страна пак, Слободен софтвер Македонија досега во неколку наврати укажа дека овие проблеми се решени во GNU/Linux, системската поддршка е целосна, и без проблеми можат да се користат сите знаци од македонската азбука, било тоа да се печатени или ракописни букви.

Значи една дистрибуција на GNU/Linux како што е Ubuntu, за 0 денари го имаше решено проблемот на информатичката технологија и кирилицата уште пред воопшто да им текне на двајца диносаоруси да организираат кампања за решавање на проблемот со кирилицата во Македонија.

На трибината отидов со Дамјан кој како претставник на 2с.мк беше дојден да го презентира решението за кирилицата во слободниот софтвер. 15 мин презентација за повторно да се вратиме назад на бош муабетите за идентитетот, кој бил поважен, дали уметниците или јазичарите и други дебилни теми кои што не одалечија од темата и од она кое што го претстави Дамјан како решение на реалниот проблем.

Ќе правиме фонт, како пред 15 години, и таму и ќе се вратиме со него.

Го пишувам ова за да се знае дека позади оваа кампања не стојат луѓе со здрав разум и свест за идентификување и решавање не реалните проблеми. За жал тоа се луѓе од една генерација која што најверојатно треба да изумре за да можеме да направиме нешто добро за нас.

Конечно. Трубам две години да се пушти филмов во Точка па и на СЗ претходно, не за оние што веќе знаат што е слободен софтвер туку за оние што не знаат.

Филмот е одличен, лесен за разбирање, содржи се што ви треба за да разберете what is all the fuzz about. Значи ако ве интересира што е слободен софтвер, зашто е корисен за светот, дали програмерите што пишуваат слободен софтвер добиваат плата и како функционира сето тоа, повелете утре во културниот центар Точка во 20 часот.

GHOP (Google Highly Open Participation ^TM Contest ) им овозможува на учениците од средните и основните училишта во Македонија да научат како да придонесуваат во заедницата на корисници на слободен софтвер, да си го повежбаат англискиот како и да научат некоја нова работа на компјутерот, нешто што ќе им користи во иднина во животот. За сето ова Google доделува награда од 100 долари и GHOP маичка за сите учесници.

Пријавив задача за преведување на македонската документација на GNOME, конкретно модулите gnome-panel, gnome-utils и evolution. Ако сте најавени на gmail можете да и додадете ѕвездичка на задачата, па ве молам направете го тоа, нема да ви одземе повеќе од минута време.

Целта на GHOP е младите да научат како функционира заедницата и да ја завршат својата работа со помош на заедницата, значи да комуницираат на поштенски листи да прашуваат се што не им е јасно и со помош на поискусните придонесувачи успешно да ја завршат својата работа. 

GHOP завршува во фебруари, дајте им на вашите деца да прават нешто корисно за зимскиот распуст.

Секако тука сме јас и Јове за секаква помош околу преведувањето и техничкото поставување.

Врска до PO датотеките од документацијата тука.

Update: Отворив две задачи, старата е тука (локализација на документацијата за gnome-panel и gnome-utils) и новата тука (локализација на првите 500 стринга од документацијата за Evolution). Ако има заинтересирани ќе отворам уште задачи за допреведување на документацијата на Evolution.

Го земав светиот лаптоп и го носам во Точка наредната недела.

Бидејќи се работи за верзија за тестирање со постар фирмвер моментално пробувам да го освежам фирмверот. Друга работа што сакам да ја направам пред презентацијата во организација на Слободен софтвер Македонија (која што ќе биде прописно најавена каде и да е) е да пробам да го користам USB стикот како swap простор за да го убрзам Sugar-от односно работната околина за XO.

Се надевам дека ќе го средам до презентацијата каде што и ќе кажам збор-два општо за лаптопот и нешто  повеќе околу неговите технички спецификации и можности.

Проектот GNOME ја најави новата верзија, GNOME 2.20 за 19ти септември. Еве го точниот распоред за оваа верзија во развој (развојот заврши, остана уште да се средат преводите). Ако има некој што сака да се приклучи и да помогне во локализацијата на корисничкиот интерфејс или документацијата може да го контактира Јован, кој што моментално ги координира напорите за локализација на GNOME на македонски.

Ако има студенти од ФЕИТ/ПМФ што го читаат постов, сакам да ги известам дека постои можност преку 2с.мк да придонесат во проектот GNOME преку локализација на софтвер и документација и нормално преку развој на софтвер и за возврат да добијат потврда за завршена пракса во 2с.мк. Ако има некој заинтересиран за оваа работа може да пише порака до 2с.мк.

Верувам дека до крајов на неделава ќе успееме да стигнеме до 100% преведен GNOME и да ја продолжиме традицијата на имање  100% преведен GNOME со секое ново издание од верзијата 2.12 па се досега. Тапа сме кога станува збор за документацијата пошто се уште немаме преведено ништо, па, ако се пријават повеќе луѓе може да почнеме да работиме и на тоа.

Направете си го животот поинтересен, приклучете се во проектот GNOME, научете, стекнете искуство и секако забавувајте се правејќи го тоа!